آقای تافلر موج چهارم روحانی را هم به امواج خود اضافه کنید!

موج چهارم را روحانی به راه انداخت آقای تافلر!

تافلر به تبع از نوربرت الیاس و فردریک جکسون ترنر در نوشته­ های خود به تکرار از اصطلاح «موج»استفاده کرده است. از منظر او ایدة موج نه تنها وسیله ­ای است برای سازمان دادن وسیع اطلاعات بسیار پراکنده، بلکه به ما کمک می­کند تا زیر سطح پرخروش تحول را ببینیم. با به کار بردن استعارة موج آنچه گیج­ کننده و مبهم می­نمود، روشن می­شود. تافلر معتقد است که تاکنون نژاد بشر دو موج عظیم تحول را پشت سر گذاشته است که هر کدام به میزان وسیعی فرهنگ­ها و تمدن­های پیشین را محو کرده و شیوه­ هایی از زندگی را که بر پیشینیان غیرقابل تصور بود، جایگزین آن ساخته­ اند.موج اول تمدن یعنی انقلاب کشاورزی هزاران سال طول کشید تا مأموریت خود را به پایان رساند. موج دوم یعنی پیدایی تمدن صنعتی سیصد سال به طول انجامید. امروز تاریخ حتی شتاب­ آلوده­ تر است و گویی که موج سوم به سرعت بستر تاریخ را طی می­کند و طی چند دهه خود را به کمال خواهد رساند.قبل از موج اول تحول، بسیاری از افراد بشر در گروه­های کوچک و غالباً مهاجر می­زیستند که از راه جمع­ آوری آذوقه، ماهی­گیری، شکار و گله­ داری ارتزاق می­کردند. در نقطه­ ای از تاریخ، در حدود هشت هزار سال قبل از میلاد، انقلاب کشاورزی آغاز شد و جای خود را در کرة زمین با گسترش روستاها، اسکان جمعیت­ها و ایجاد زمین­های زراعتی و شیوة جدید زندگی باز کرد.موج اول تحول تا پایان قرن هفدهم (1750- 1650) هنوز فرو ننشسته بود که انقلاب صنعتی همة اروپا را در برگرفت و دومین موج بزرگ تحول جهانی را به راه انداخت. این فراگرد جدید، یعنی صنعتی شدن، با سرعت بیشتری کشورها و قاره­ ها را فرا گرفت، تا اینکه آن نیز به اوج خود رسید. این آخرین نقطة عطف تاریخی، در ایالات متحدة امریکا در دهة قبل از 1955 اتفاق افتاد. این همان دهه ­ای بود که کامپیوتر و بسیاری اختراعات دیگر در همه جا گسترش یافت. از آن پس این موج با تفاوت زمانی کمی به بسیاری از کشورهای صنعتی، من جمله انگلستان، فرانسه، سوئد، آلمان، شوروی [سابق] و ژاپن راه یافت.امروز موج اول در واقع کاملاً فرو ننشسته است. به عنوان مثال، تعدادی از جوامع قبیله­ ای کوچک در امریکای جنوبی یا بومیان گینة نو، هنوز در مرحلة کشاورزی باقی مانده ­اند. اما اکثر نیروهای این موج به تحلیل رفته است.تافلر و همسرش معتقدند که نظام جهانی قرن بیست و یکمی مرکب از سه دسته یا سه رده از کشورها خواهد بود که آنها را موج اولی، موج دومی، و موج سومی می­خوانند. کشورهای موج اولی کمترین ارتباطات و مناسبات را با جهان بیرون دارند و سرعت تحولات در آنها کند است و بیشتر سرگرم نیازهای اولیة مردمان خویش­اند. کشورهای موج سومی به عکس، در شبکه­ ای در هم ­تنیده از مناسبات و ارتباطات و تعهدات متقابل گرفتار آمده ­اند و شتاب تحوالات در آنها بسیار تند است و کارشان استفاده از دانایی برای تبدیل به ثروت است و کشورهای موج دومی در حد وسط قرار دارند. بسیاری از کشوها هم آثار هر دو و حتی هر سه موج را به طور هم­زمان حس می­کنند.

رئیس جمهور کشورمان در نطق سازمان ملل طرح WAVE)ویو)(بخوانید موج--!) را پیشنهاد کرد،:«همه باید با افراطی‌گری و تروریسم و خشونت مبارزه کنند و هیچ کشوری به‌تنهایی قادر نیست این مسئله را حل کند. تروریست‌ها مانند میکروبی هستند که مرتباً از نقطه‌ای به نقطه‌ای دیگر در حال حرکت هستند. باید جامعه را از این میکروب خطرناک دور کنیم. تروریسم برای صلح و امنیت جهانی خطرناک است.»

اما:

هر چند که کار تافلر دارای امتیازات علمی زیادی است اما انتقاداتی نیز به آن وارد است. مهمترین انتقاد در مورد منش سیاسی و نحوة برداشت تافلر از منشاء پیدایش اولین بارقه­ های موج سوم و آیندة جهان موج سوم است. تافلر ویژگی­های تمدن موج سوم را به گونه ­ای ترسیم می­کند که گویی این تمدن از امریکا سرچشمه گرفته است. همان­طور که قبلاً نیز ذکر شد وی نحوة پدیدار شدن نخستین نشانه­ های موج سوم را بدین صورت مطرح کرده است: «این آخرین نقطة عطف تاریخی، در ایالات متحدة امریکا در دهة قبل از 1955 اتفاق افتاد، از آن پس این موج با تفاوت زمانی کمی به بسیاری از کشورهای صنعتی، من جمله انگلستان، فرانسه، سوئد، آلمان، شوروی [سابق] و ژاپن راه یافت». در اینجا تافلر به صورت تلویحی این تصور را که مدل امریکایی توسعه، آخرین مدل تحول در جهان کنونی است، در قالب بحث­های خود ارائه نموده است و به گونه ­ای وانمود کرده که امریکا پرچمدار تمدن موج سوم و پیشرو حرکت تحول جهانی است، و موج سوم امریکایی می­رود که عالمگیر شود. با نظر رییس جمهور کشورمان به نظر بنده انتقاد وارده درست نیست ، چون واقعا منش سیاسی آمریکا موج آفرینی است تا سوار براین امواج سواری مجانی بگیرد حال چه موج کشاورزی (استعمار از سیستم فئودالیته ،چه ثروت اندوزی از موج صنعتی و استثمار جهان سوم و چه موج دانایی و استعمار نو و چه با هجمه فرهنگی اعم  جنگ افروزی و حالا هم درست گفت روحانی بزرگوار موج چهارم که ویو نام گذاری کرده (بنده به موج معنا کردم ) است تروریسم و پراکندن میکروب آدمکشی و جرم و جنایت!

دورکیم، وبر و مارکس از دین چه می گویند؟

دین، باور ها و اعتقادات دینی، یکی از قدیمی ترین و در عین حال پویا ترین پدیده هایی هستند که توجه بسیاری از جمله متفکرین، عالمان دینی، فلاسفه، انسان شناسان و جامعه شناسان را به خود جلب کرده است. چگونگی آفرینش و هستی، فلسفه زندگی، زندگی پس از مرگ از جمله مباحثی بوده که ذهن کنجکاو آدمی را به خود مشغول داشته است. بشر همواره به دنبال یافتن منشا هستی، هدف از آفرینش و خلقت و اینکه از کجا آمده و به کجا می رود، بوده است. امیل دورکیم، ماکس وبر و کارل مارکس از جمله جامعه شناسانی بوده اند که پس از بنا نهادن دستگاه نظری شان درصدد بوده اند تا به این سولات پاسخ داده و کارکرد دین در جوامع را شناسایی کنند. دورکیم یک جامعه پرست بود که خدا را تقلیل داده و به جامعه مربوط می ساخت و ماکس وبر با پرداختن به نمودها و رفتارهای دینی، دین را پاسخی به دشواری ها و بی عدالتی های زندگی می دانست. مارکس نیز با جمله معروف «دین افیون توده هاست» که در اواخر قرن هجدهم و اوایل قران نوزدهم بسیار رواج یافت، دین را تنها مخدری قلمداد می کند که محصول شرایط جامعه و در خدمت منافع طبقه حاکم جامعه است.در این مقاله در نظر داریم با بررسی دستگاه نظری و منشاء دین از نگاه بزرگترین نظریه پردازان حوزه علوم اجتماعی، با کارکردهای دین در جامعه غربی و نوع نگاه این جامعه شناسان به دین، آشنا شویم

ادامه نوشته