مرید راستین
اریک هوفر معتقد است که "داس و چکش" کمونیستی و "صلیب شکسته"ی نازی و "نشان صلیب" مسیحیت در یک رده قرار میگیرند، مراسم سان و رژهی آنها به هم شبیه است و همهی آنان، مقولههایی مانند ایمان، قدیس، شهید و مرقدهای مقدس دارند!اگر آنگونه که اریک هوفر میگوید، "مرید راستین" انسان باایمان متعصبی باشد که آماده است جاناش را در راه آرمانی مقدس فدا کند، و نیز، هماو، واحد تشکیلدهندهی جنبشهای تودهواری است که بدون توجه به مرام و مسلک خاصشان، چه مذهبی چه ملی چه ایدئولوژیک، همه به یک شیوه در برانگیختن انقلابها و نهضتها عمل میکنند، پس باید گفت که سه عامل ایمان، تعصب و تقدّس، ارکان هر حرکت تودهای هستند.سرخوردهگی از اجتماع و شرایط اجتماعی، به خودی خود میتواند یکی از مهمترین عوامل پدیدآمدن مرید راستین باشد. پس هر جا که معضل اجتماعی بزرگی وجودداشتهباشد، مرید راستین، چون آتش زیر خاکستر، آمادهی شعلهورشدن است. امّا عامل شعلهورکننده نیز باید حاضر باشد: یعنی احساس قدرت ِ تغییردادن وضع موجود. ایجاد این حس را جنبشهای تودهوار به عهده دارند. جنبشهای تودهوار به پیروانشان امید میدهند و برایشان مقدسسازی میکنند تا آنها حس کنند که راهِ درپیشگرفته که تنها راه درست و مقدس است، قطعا به پیروزی منجر میشود؛ و پیروزی یعنی تغییر جهان، و بهشتیکردن ِ جهنم ِ زندگی: پس مرید راستین چه باک دارد از بذل جان؟
محمد اسمعيل اسفنديار -متولد 1344-استان تهران- فيروزكوه(لزور)